qijikên craig kosak û rengên fantastîk.


di herba koreyê de kurdekî bênav. 


herba koreyê sala 1950’ê destpêkir. 5 salan berdawam kir.

ew herba bû sedema gellek bûyerên xemgînî.

ji vê demê hetta îro li ser herba koreyê gellek pirtûk hatin nivisîn, gellek fîlm hatin çêkirin, gellek stran hatin gotin.

lê tew yek qasê wê strana ku bi zimanê kurdî hatiye gotin bi ma’ne û bi keser nebû.

meso xidirê min meso. 

mere xidirê min mere. kore ki dere dersim ki dere. mere.

li ser eskerekê dersimî ku tere herba kore hatiye gotin.

navê wî xidir bagana ye. tenê dikarî navê wî di nav listeya eskerên tirk ku di herba kore de şehit ketin de bibinî.

tenê ewkas.

ewkas bêxwedî.

koreya başûr her sal bi çalakiyan sipasiya xwe ji gelên ku vê demê alikarî ji koreya başûr re şandine re tişine; tirk, yewnan, hebeşî, amrikayî…. modu kamsahabnida* ( sipas ji we hemûyan re)

gava mirov nikare navê “kurd” li vêr bimine vê çaxê mirov baş fehm dike ku diya xidir rast gotiye. “kore kidere xidirê min.mere tû seba ke terî?”…

~~~

wêne: izzet kehribar, koreya başûr.

stran: “meso xidiremin”, https://youtube.com/watch?v=R2RApg4pxJA

li ser mîrname ya jan dost


bismillahirrahmanirrehîm

huwe mewlay

we ilyehi unîb

nivîskarekî tirşik.netê peyamek derbarê wê pirtûkê nivîsibû. wusa gotibû;

behsa jiyana merivê rûgirtî dilê min lihev xist!. di dawiya pirtûkê de jan dost dixûrife. xwezî ewqas kûr bi kûr behsa wan bûyêrên wî xortê ku tev mêran radizê nekira. pirtûk heta wira pirr nazik diçû.

na, ez ne li hember hebûna wê beşê me. ew gellek baş bûye. lê fikrê min ew e ku ew beşa pir bi tesîr e. ew qas ku hikayeta heqîqî di siyê de diyle. xwezî jan dost ew parta bikira pirtûkek cûda. ew ê ji pinhana elîf şafak baştîr bûya.

her beşeka pirtûkê bi devê mirovekî hatiye nivisîn; şengê, hecî zuhdiyê bazirgan, mele ferîd, mîrza sebrî, dengbêj dostoyê ormewî, recebê terzî, hekîmê fille, selaheddînê sehhaf,selîmê nalbend, mirovê rûgirtî,…. her yek bi hikayeta xwe deng dike. mirov dixwaze pirtûk tew xilas nebe û her ki dibe rêya xwe rastê ehmedê xanî bûye bila derkeve û deng bike; şivanek jî hebûya, seyyahek jî, cihûyek jî….

di nav kesên diaxivin de tenê mîr qala ehmedê xanî nake. ew qala şêrîna xwe, qala hespê xwe, qala baza xwe û qala jiyana xwe yê şaşayî dike…. belkî jî nizane tew xanî kiye.

çi ecêb e. yên mina siltan, şah,mîr, melik, qeyser û serokwezir hemû mehrûm dibin ku kesên mina xanî nas bikin. ew îro jî wusa ye. li dora serokwezîran tenê aloş û yalakayên wan ku tenê wan pesne dikin hene. lowma her dem serok û yên sereke gellek kesên bi rûmet nikarin nas bikin.

di hikayetê de hatiye îma kirin ku ehmedê xanî bi kitêbeka jehrînî hatiye jehrdayî (kitêba şêrîn û xusrew a nizamî). ecêb di dirokê de tiştên wusa pêk hatine. kitêbên bi hibrên jehrînî hatine nivisîn hebûne. mijareka mirov li ser mijûl bibe.

kar û xebatên mirovên wê demê (hekîm, nalband, pallikçî…), rewşa bajaran, têkiliyên osmaniyan û sefeviyan û hwd. bi xwendina mîrname mirov derbarê gellek tiştan bîhn fireh dibe.

krîto! bêje bila jehrê bînin. (sokrates)

dikarin wê pirtûkê li vir bikirin:

 pirtûkakurdî.com 

masalın içinde saklanan çocuk


masalı dinleyen çocuklardan birisi masalın içine giriyor. bütünleşip orada kalıyor çocuk.

masalların masalı – nazım hikmet

dema kurmancî li mala me hat qedexekirin



meha remezanê bû, çend roj mabûn ku îd bigîheşe. hemû endamên malbatê yek bi yek kom dibûn. dê, bav, met, ap, xal, xaltî, birang, xuhaîng, pismam, pisxaltî, birazî…me di salê de carê hewdû li arakê didît. ew jî îda remezanê bû. dema îda qurbanê şûxlê millet hebû lowma firsend nedibû em hemû kom bibin, warin arakê.

hasîlê kelam demeka îda remezanê ji min re hat gotin ku dest ji kurmancî berdim. zaten em bixwe tirkmanin. lazîm e em zû bi zû kurmancî jebir bikin û bigihişin pirozahiya tirkmantiya xwe. pismamê min li ser facebooka min çend nivîsên kurmancî ditibûn û hêrs bubû (ger şaş nebim wê çaxê min helbesteka kavafis ya tercûmeyê kurmancî parwe kiribû). bi min re got ” tu bi îngilizî zanî, bi farisî zanî ew te re bes ninû, tu yê çi bikî bi kurmancî? ew sevdayê te yê kurmancî zerarê tide malbata me. jixwe em kurmanc ninûn. meke. çi işê te bi kurmancî heye ” û qala wizyon û nizanim çizi kir. 

min bersivek neda. min nikaribû tiştek bejim. min nexwast meseleyê binim rewşek asteng. lê dilê min jî razî nebû….

ne tenê wê çaxê, paşê gellek caran malbata min ji kurmancî xirabî kir.

carekê jî;

lavê meta min bi keçikeka tirk ve zevicî. paş wê li mala xwe kurmancî qedexe kir. bi inat bi diya xwe, bi meta min we bi tirkî deng dikir. şerm dikir li cem jina xwe yê tirk bi kurmancî biaxive. kurmancî weke şermek didît. tirkiya meta min nebaş bû. lê disa qemîşê lavê xwe nedibû.

her carê dilê min diêşiya.

niha dixwazim çend tişt wan re bejim;

“lo, ji kurmanciya xwe bawer bin û bidayika xwe re wefadar bin! lorîkên wan di guhên we yên ter de dema we şîrê wan dimêt, ne bi kurmancî bûn! şabûna bavê we bi we re ne bi kurmancî bû! lîstikên we yên di tava heyvê de û li ber sîka daran û di payîz û buharan de li kuçe û kolanên komêrê, li ser çiyayê qergepazariyê ne bi kurmancî bûn? bav û bapîrên we ji xendê wê zimanê zimanek zanibûn? nûha wa çi dijmintiya we ye. ji xwedê gunehe em li vî zimanî wisa bi çavekî kêm binêrin! sêwîtiya wî bes e!”

 *Artwork by Cedric Morris – Landscape of Shame, (1960)

failiyet meselesi üzerine.


bir insan öldüğünde suçun birine yüklenmesi gerekir.

hastalığı suçlayabilirsin. görevini layıkıyla yapmayan doktorları suçlayabilirsin. yetersiz sağlık hizmetlerini suçalaybilirsin.

savaşı suçlayabilirsin. savaştan sorumlu gerizekalıları suçlayabilirsin. savaşa katıldığı için 20lik gençleri suçlayabilirsin. düşmanı suçlayabilirsin. toplumun huzurunu kaçıran gizli güçleri suçlayabilirsin.

silah üreticilerini suçlayabilirsin. ideolojileri ya da karl marx’ı.

afetleri suçlayabilirsin. üzerimize afetler gönderen tanrıyı suçlayabilirsin. afetler için önlem almayan devlet büyüklerini suçlayabilirsin. o büyükleri seçen halkı suçlayabilirsin. kitap okumayacak kadar tembel olan, okuduğu tek şey seviyesiz haber siteleri (!) olan insanları suçlayabilirsin. seçim günü oy vermeyi unutan trakya’lı amcayı suçlayabilirsin.

kaderi suçlayabilirsin. ortadoğu’da dünyaya gelmeyi.

ger ez biqirim dengê min ê heta ku here?


ax welatê min ê pir bûyî û qedîm!

li ser wan erdan çend şer qevimîn, çend talan…çend şah û keya li text rûniştin, çend melîk ji hûkm ketîn….

çend mirov mirîn, çend mirov hatîn dinê. çend xiyanet, çend eşq, çend cejn çend ayîn…. 

ez li benda te bûm...  (Ahmet Ümit, “Bazinê Ninnatayê)

mirovê kal got “ger ez biqirim dengê min ê heta ku here?”. kesekê bersiva wî neda. paşê  ferk kir ku ew bi xwe tenê ye.

tiştek ku bike nemabû. tevirek girt mistê xwe û erd kola. bi neçarî. bihêrs. gava der û dor, her der reş û tarî bû dakete binê kortikê kolayî.

û li vêr girî…

Radio Human Acts – Test


Bir sokak radyosu. Sokaktan rastgele birileriyle geçen diyaloglar. Bazen tanıdığımız insanlar diyaloga katılıyor. Ama farkında değiller. Doğal herşey. Hiçbir şey yapamazsak mikrofonu gayet gürültülü kapımızın önüne koyup sonra radyodan sokağımızı dinliyoruz. Bir sokak köpeği gelip sağ ayağını kaldırıyor sonra mikrofonumuzun üzerine sıvı birşeyler döküyor. Biz bunun ne olduğunu çözmeye çalışıyoruz. Bir çeşit ses labaratuvarı.labavatuvarı. lab.

Manuş Baba’nın Tabutta Rövaşata’sı


yanıp yok oluyor bir cümle…

 

Nivisek li ser Mîr Celadet Bedirxan û Bîra Qederê (Pîrtûk)


Her sal roja 9ê meha 10ê li Koreya Başûr û 15ê meha 1ê li Koreya Bakûr mina rojek taybet tê pîroz kirin. Bi wê re dibejin “Roja Hangûl“.

Wê rojê hemû gelê Koreyê sipasiya xwe dişine mirovekî. Navê wî King Sejong e.

Ka hûn dizanin wî mirovî çi kiye ku ew rêz û teqdîr  heq kiriye. Pir mefikirin. Ez li ve re alikari bikim. King Sejong ew kes e ku elifbayê zimanê Korevî çê kiriyî e.

Nuqte.

De warin em kala miroveki dîn bikin:

Mîr Celadet Bedîrxan.

Ew mirovî pîroz ku ji elifbayê latîn bo kurdî elifbayek nû çekiriye. Û bila tirk bikarin elifbayê wî çêkiri ji elifbayê Atatûrk daye çêkirin kat be kat xweştir bûye. Yanê karê wî bo kurdan çêkirî mina ya King Sejong bo korevîyan kiriye.

Ez îtraf bikim min heta vextek nezîk, derbarê Celadet Bedirxan zêde tiştek nizanibû. Jixwe nûha jî pir xweş nizanim. Lê ew pirtûka Mehmed Uzun ya bi navê Bîra Qederê xeylek ez rûnahî kirim.

Çend kulm ji pîrtûkê;

Gelî mîr û axano! Gunehê zarûyên we wê stûyê we be. Ûn jî zarûyên xwe rêkin bidin xwendin. Dewlemendên we bila gunda de mekteba çêkin, riya Xwedê de xêra bikin… Gelî mîr û axa û Kurmancno! Dinya zane kurd camêr in. Lê vê zemanê ha de şer bi camêrî tenê nabitin… Hekî we guh neda nesîhetên min, hekî dîsa hûn şivanî û rêncberiyê tenê bikin, zemanek hindik de Kurdistan wê yekcar xira be… (Ji rupeleka Rojnama Kurdistan-ê ku Mehmed Uzun di pirtuka xwe de qqal wê jî dike. page 36)

Jiyana Mîr Celadet Bedirxan li keleka bîrekî, li Stenbolê destpê dike û disa li keleka bîrekî, li Şamê, li Suriyê xilas dibe. Lowma navê pirtukê pir keserkûr e.

Jiyana Mir, 3 par e; Zarokatî û rojên Stenbolê, xwendekarî û rojên Elmenaya-Ewropa, şoreş-welatperwerî û rojên Şam-Beyrûtê.

Ji bo min ew pirtûka hebek şaşhiştinî jî bû. Min her tîm Mîr Celadet mina mirovek pîroz û … îhm.. difikiri. Heqê min tûne ku wî şermezer bikim, lê min dit kû jiyana wî yê ecêb ê evin û seksê jî hebûye. Paş zevcinê jî tekiliya xwe bi keşka Boşnak ê bi navê Canan domandiye…

Disa jî tenê seba karên wî yên bo zimanê me em çikas sipasiya wî bikin ew kem e…..

parçek dîn ji pirtukê:

… nêzîkî li wê bike, wext, wexta gotinê ye, guh mede aheng û lihevhatina gotinan, bipeyive, dest pê bike, destpêk, destpêk, bi dû destpêkê re dawî tê… Celadet nahewe, ew xwe ranagire û dest bi axaftine dike… (page:  125)

gava axaftinek bi Canan we:

… ez Boşnak tû Kurd, zimanê me tirkî, welatê me nediyar… ez tirsiyam… (page: 202)


*Ew pirtûka di nav lista xwendinê ya cinorekê ya meha pêşî bû.

*Ji bo kirina wê pirtûkê:

bi weşana İthakî Yayinevi

bi weşana Avesta (Qapaxa xwe xweştir e)

 

 

Kapı Birden Vuruldu (Kitap & Kısa Film )


Etgar Keret’in aynı isimli öyküsünden uyarlanmış bir kısa film.

Kapı Birden Vuruldu, Cinorek’te Mart 2016 okumalarından birisiydi (Öteki okumalar burada). Bu bir öykü kitabı. Kapı Birden Vuruldu da kitaptaki ilk öykünün ismi aynı zamanda.

Çoğunu Seul metrosunda okuduğum bir kitap. Her metroya binişe bir kısa Etgar Keret öyküsü…

Kitapta en hoşuma giden öyküler:

^ Sağlıklı Başlangıç (Page: 33). En güzeli. Bir kafeye gidip oturuyorsun. Ve randevuya gelen herhangi bir kişinin karşısına oturup o kişinin beklediği kişi rolünü oynuyorsun… Çoğu zaman bir iş görüşmesi, bazen bir kiralık katil…

^ Ceplerimde Neler Var (Page: 99). En güzeline yakın bir yerler…

^ Ekip Çalışması (Page: 39). Babam onu öldürsün istiyorum. Veya dur öldürmesin ama ağzını burnunu kırsın en azından.

^ Fermuarı Açmak (Page: 61). Kore’deki Mehmed Abi üzerine bir öykü yazmaya başladığında bu öyküyü tekrar gözden geçirmeli.

^ Sümük (Page: 77). Babamla Akupunturcuda…

^Bir Renk Seç (Page: 89). “Siyah bir adam beyazların oturduğu bir mahalleye taşındı….”

^ Sınıf Atlama (Page: 177). Çok konuşuyorum.

^ Süpriz Parti (187). Bunun gibi bir şey denesek mi. Mesela facebook arkadaş listemizi önümüze alıp rastgele 10 kişi seçmesini istesek ve bu 10 kişiyi bir partiye davet etsek. Veya bunu biz değil de bir yakınımız, abimiz mesela, yapsa. Ve 10 kişi bir araya gelse aralarında nasıl bir ilişki olur. Benim Facebook hesabım mesela onlarca farklı ülkeden insanlar var…. neyse öykü öyle bir şeylere ilham….

Okuma Tarihi: Mart 2016

Arka Plan Müziği: Metrodan gelen tuhaf sesler, insan ve metal gürültüler…

 

Yaşlı Çoban Guguk Kuşunun Kuyruğuna Tutundu (Müzik)


élan vital,

yaşam gücü.

bir gürcü ağıdı (türkü veya masal yahut destanı da olabilir)

Bi Kurmancî Blog Nivîsin û Google Translate


Google Cinorek2

Google translate‘ê zimanê Kurmancî jî xist  nav zimanên xwe.

Ew ji bo kurdan serkeftinek mezîn e.

Hevidarim ku tesîra wê yê li ser kurdî nivisinê gellek zêde bibe.

Nûha şûnda her kurdek gava li ser internetê tiştek dinivîse qe ku nikare dive car caran bi alikariya google translate hinek tiştan bi kurdî jî binivîse.

Kurdi nivîsiya min baş ninû lê ez jî dixwazim êdî hêdî hêdî bloga cinorek bikim kurmancî. Ger di nav kesên cinorekê te’qib dikin yên kurmancî zanin hene, please alikariyê min bikin. Şiroveyên xwe kêm mekin. Xeletiyên min sererast bikin. Tike dikim.

Spas Google ji bo Translate Kurmanjî,

Spas Facebook ji bo Facebooka Kurmancî û Zazakî,

Spas Sputnik ji bo Sputnik Kurdî,

Spas Trt ji bo Trt Kurdî

Spas Oxford ji bo dersên Kurdî,

 

 

Sîbera Deng: Bi deng û rengê Kurdî, Stenbol


wan rojên davî li ser youtube û facebookê bernameyek bi navê Sîbera Deng te weşandin. nizanim bi aliyê ke ew tê çekirin lê bi kurtasî bejim:

it is awesome man!

hunermendên muzika kurdî yê nûjen û istanbul. çi kompozîsyonek xweşik.

ji we re nimûneyek ji karê wan.

Erdogan Emîr – Melem Tiya

 

Hemû rupelên wan biecibin:

Facebook https://www.facebook.com/sibera.deng
Twitter https://twitter.com/siberadeng
Instagram http://instagram.com/siberadeng/                                                                                          Youtube https://www.youtube.com/user/siberadeng

K-k-h: 6 (2016 yılı planlar)


Yılın ilk k-k-h güncesiyle merhaba.

Umarım önceki yılı dilediğinizce geçirmişsinizdir… Benim için durum idare eder. Not so bad, not so good. 2016 yılına da 2015 gibi Seul’de girildi…

Yeni yıl ile birlikte revize edilmiş planlar şu şekilde;

Her ay iki kitap okunacak.

»»Ocak 2016: 1- Haruki Murakam – Blind Willow Sleeping Woman & 2- Thomas Friedman – Lexus and the Olive Tree

»»Şubat 2016: 1- Blaine Harden – Escape from Camp 14 & 2 – ?)

Her hafta en az yeni bir insan ile tanışılacak, hikayesi dinlenilecek. Bu kişi mümkün olduğunca farklı kesimlerden seçilecek.

»» Bu haftaki (Ocak 1. Hafta) konuğumuz, Austen. Amerikalı bir asker. Benden 3 yaş daha genç. Geçici bir süre için Seul’de. Hikayesinin ilginç yanı İslam’a ve Arapçaya olan ilgisi. Muhtemelen eşinin Mısır’lı olmasının bunda payı fazladır. Çantasında küçük bir Kur’an-ı Kerim taşıyor. Sahi ben hiç çantamda taşıyacak kadar kutsal kitabıma bu kadar yakın oldum mu?

Her 2 yılda yeni bir dil öğrenilecek. İlerleyen yıllarda bu süre önce 5 yıla daha sonra ise 10 yıla indirgenecek. En sonunda ise sıfırlama işlemi ile eldekiler teslim edilecek.

»»2016 yılını da 2015 gibi Koreceye ayırıyoruz. Zor kısmı aşıldı. Küçük bir eforla süreç tamamlanabilir…

»»2017 yılı için dil arayışına girilecek….

….

Anın özeti:

Kitap: Haruki Murakami’nin Blind Willow Sleeping Woman adlı öykü kitabı çok etkileyici. Murakami okumaya başlamak için ideal.

Müzik veya Animasyon veya Tarih veya Kültür:

Kharname… Eşek üzerine Farsça bir çalışma… Çok beğendim.

Tu yî ki Ademî, eşrefê alemî,
Ey bê terbiyeti…
(Kerê Mele Nesreddîn)

 

%d blogcu bunu beğendi: